Vipassana is een meditatietechniek die 2500 jaar geleden werd herontdekt en onderwezen door Gautama de Boeddha. Het woord Vipassana betekent: inzicht, de dingen zien zoals ze werkelijk zijn. Het is een eenvoudige, praktische techniek die een universele remedie voor universele problemen biedt. De techniek is in Birma in zijn oorspronkelijke en pure vorm bewaard gebleven en staat los van iedere vorm van religie.
De techniek
Vipassana is een proces van zelfobservatie met als doel de geest tot in
de diepste lagen te zuiveren van negativiteit en onzuiverheden als woede, haat,
hebzucht en angst. Naarmate de invloed hiervan zwakker wordt, komen positieve
eigenschappen zoals liefde, mededogen, vreugde en gelijkmoedigheid vanzelf tot
ontwikkeling. De meditatietechniek wordt geleerd in een 10 daagse cursus. Zo'n
cursus vormt een mentale training met een diepgaande waarde voor het dagelijks
leven.
S.N. Goenka
S.N. Goenka is leraar Vipassana meditatie in
de traditie van Sayagyi U Ba Khin. Hoewel Indiër van afkomst is hij geboren en
getogen in Birma. Na 14 jaar studie bij zijn leraar Sayagyi U Ba Khin, vestigde
hij zich in India en begon hij met het geven van Vipassana cursussen. De
cursussen bleken een grote aantrekkingskracht te hebben op zowel mensen uit
India als uit andere landen. Vipassana heeft zich in India en daar buiten snel
verspreid. Vipassana wordt nu, onder leiding van door S.N. Goenka benoemde
(assistent) leraren, in een groot aantal landen onderwezen.
Nederland en België
Sinds 1985 worden in Nederland en België regelmatig Vipassana
cursussen in deze traditie georganiseerd. Ze zijn toegankelijk voor alle
geïnteresseerden, ongeacht godsdienst, achtergrond of levensvisie. Een
voorafgaande kennis van meditatie is niet nodig. De cursussen worden
gefinancierd op basis van vrijwillige bijdragen van oud-studenten.
Verloop van de cursus
De deelnemers volgen een programma dat loopt van 4.30 uur 's morgens
tot 9.00 uur 's avonds, onderbroken door maaltijden en rust. Dit komt neer op
ongeveer 10 uur meditatie per dag. De hele dag door worden er instructies
gegeven met betrekking tot de meditatietechniek. De voortgang en de theoretische
achtergronden worden elke avond belicht in een lezing van S.N. Goenka op video.
Bij aanvang beloven de deelnemers zich voor de duur van de cursus aan een aantal
regels te houden, waaronder het niet gebruiken van drugs, tabak en alcohol. Om
diepte in de meditatie te kunnen bereiken wordt er de eerste 9 dagen niet
gesproken. Vragen met betrekking tot de meditatie kunnen besproken worden met de
assistent leraar en praktische problemen met de organisatoren. De eerste 31/2
dag leert men de geest te concentreren door het observeren van de ademhaling.
Dit is een voorbereiding op de eigenlijke Vipassana techniek. De resterende
dagen observeert men met behulp van dit verscherpt bewustzijn de gewaarwordingen
die zich op het lichaam voordoen. Hierdoor ervaart men de universele waarheden
van vergankelijkheid, lijden en egoloosheid. Deze realisatie van waarheid door
eigen ervaring vormt het zuiveringsproces. Op de 10e dag wordt de stilte
verbroken om een goede overgang naar het leven van alle dag te kunnen maken.
